nl NL/en EN
Introductie

Wat is ESDL?

De Energy System Description Language is een open standaard waarmee energiemodellen en tools gestructureerd informatie uitwisselen.

Inhoudsopgave

De taal

De Energy System Description Language

ESDL is een taal waarmee computermodellen informatie over energiesystemen gestructureerd en uniform kunnen uitwisselen, zodanig dat ze elkaar begrijpen.

  • XML-gebaseerd, ontwikkeld in Eclipse Modelling Framework (EMF)
  • Automatische codegeneratie in Java en Python
  • Ontwikkeld door TNO voor de energietransitie
Aan de slag

Waarom is ESDL ontwikkeld?

ESDL is ontwikkeld met drie concrete doelen voor de energietransitie.

01

Modelkoppeling

Automatische informatie-uitwisseling tussen energiemodellen, zonder handmatige vertaling.

Lees meer
De energietransitie is dermate complex en kent zoveel aspecten (sociaal, financieel, juridisch, technisch) dat het onmogelijk is om scenariodoorrekeningen met één enkel model uit te voeren. Het heeft daarom meerwaarde om verschillende modellen te koppelen, waarbij elk model zijn eigen focus en sterktes kent. Zijn die koppelingen eenmaal tot stand gebracht, dan kan veel sneller een nieuw resultaat verkregen worden bij veranderende inzichten, aannames of invoerdata.
02

Transparantie

Aannames in een standaardformaat publiceren verbetert transparantie en hergebruik.

Lees meer
Verschillende modellen die aan hetzelfde probleemgebied rekenen (bijv. warmtevoorziening in de gebouwde omgeving) kunnen met totaal verschillende uitkomsten komen. Het vermoeden bestaat dat het grootste deel van die verschillen ontstaat doordat er met andere aannames gerekend wordt (en een kleiner deel doordat het model de werkelijkheid anders versimpelt). Door de aannames (kosten, efficiëntie, profielen) in een standaardformaat te publiceren, verbetert de transparantie en wordt hergebruik gemakkelijker.
03

Data-aggregatie

Combineer data uit verschillende studies voor meta-analyses en grotere inzichten.

Lees meer
Het automatisch optellen of combineren van gegevens uit verschillende studies is erg lastig. Het kan eigenlijk alleen als de gegevens semantisch goed beschreven zijn, zodat helder is waar de ene dataset in de andere past. Het zou fantastisch zijn als de uitkomsten van een Cluster Energie Strategie (CES) met één druk op de knop opgenomen kunnen worden in de dataset van een Provinciale Systeemstudie of de landelijke infrastructuurverkenningen. ESDL draagt hieraan bij.
Scope

Wat beschrijft ESDL?

ESDL beschrijft energiesystemen op planningniveau: van assets en gebieden tot parameters, profielen en KPI’s.

Energiesysteem componenten & topologie

Locatie en ruimtelijke informatie

Energie potentie & profiel informatie

Technologie informatie

Scope

Wat kun je nog meer beschrijven?

In ESDL kun je honderden verschillende componenten beschrijven, hieronder een aantal voorbeelden. Het is een open standaard in ontwikkeling. Doorzoek hier het hele model in detail. Mis je iets, neem contact op! 

Energiedragers

Elektriciteit (HS/MS/LS), warmte (LT/HT), gas, waterstof, kolen, olie, hout, kerosine, biomassa en meer.

Lees meer
ESDL kent commodities (elektriciteit, gas, warmte en energie algemeen) en energiedragers. Commodities bieden meer abstractie en minder detail dan energiedragers, waaraan bijvoorbeeld ook CO₂-uitstootgegevens gekoppeld kunnen worden. Beide kunnen door de gebruiker gedefinieerd worden. Voorbeelden van commodities: HS/MS/LS elektriciteit, LT/HT warmte, aardgas, CO₂ en waterstof. Voorbeelden van energiedragers: kolen, gas, olie, hout, kerosine, biomassa, biodiesel en afval. Deze informatie wordt aan de poorten van energie-assets gekoppeld.

Materialen

Enkelvoudige of samengestelde materialen voor het beschrijven van fysieke componenten.

Lees meer
Naast energiedragers kunnen ook materialen gespecificeerd worden — enkelvoudig of samengesteld (mengsels of gelaagde materialen). Bij mengsels worden de aandelen van de componenten beschreven; bij gelaagde materialen de laagdiktes, zoals een warmtenetpijp van staal met een laag isolatie en een kunststof buitenmantel. Materialen kunnen gebruikt worden voor assets, en ook energiedragers kunnen uit één of meerdere materialen bestaan.

Gebouwen

Individueel of geaggregeerd. Eigenschappen: isolatie, glas, ventilatie, energielabels.

Lees meer
Je kunt individuele of geaggregeerde gebouwen beschrijven (deels gebaseerd op het BAG-informatiemodel), inclusief verblijfsobjecten. Eigenschappen zoals isolatiewaarden, glastypen, ventilatiesysteem en energielabels kunnen worden vastgelegd, net als gebouwgebruik (openingstijden, thermostaatprofielen voor verwarming en koeling). Van geaggregeerde gebouwen kun je distributies opnemen: bouwjaren, energielabel, eigenaarschap (% huur/koop/sociale huur), woningtypes en gebruiksdoel (woning, kantoor, zorg, winkel, sport…).

Locatie & Ruimte

Punten, lijnen, polygonen en 3D-aspecten inclusief ondergrondse infrastructuur.

Lees meer
Alle assets en energiepotentiëlen kunnen een locatie of geometrie hebben — als punt, lijn of polygoon. Pijpen en kabels meestal als lijn; een polygoon wanneer ook het ruimtebeslag relevant is. Coördinaten kunnen in 3D, bijvoorbeeld de diepte van warmtenetpijpen onder de grond (3D-vormen zelf worden niet ondersteund). Via poorten en verbindingen kan de volledige topologie van energienetwerken (kabels, gaspijpen, warmtenetten) worden vastgelegd — informatie die in veel GIS-kaartlagen ontbreekt.

Energiepotentieel

Zon, wind, thermische opslag, geothermie, zoekzones en gereguleerde zones.

Lees meer
Ook gebieden met energiepotentieel kunnen beschreven worden: zon-, wind-, wko- en geothermiepotentie en dergelijke. Daarnaast abstractere zaken als zoekgebieden en gebieden met een bepaalde wettelijke status, zoals waterwingebieden en natuurgebieden.

Profielen

Tijdsreeksen voor vraag, productie, kosten, weer (temperatuur, zonnestraling, wind).

Lees meer
Op veel plaatsen kan informatie als profiel (tijdreeks) worden uitgedrukt. Aan poorten kunnen bijvoorbeeld warmtevraag- of elektriciteitsproductieprofielen hangen, en in principe bijna elke grootheid over de tijd (spanning, druk, temperatuur…). Ook kosten kunnen aan assets en energiedragers gekoppeld worden, evenals weergerelateerde informatie zoals buitentemperatuur, zoninstraling, windsnelheid en -richting, grondtemperatuur en luchtvochtigheid.

Eenheden & KPI's

Voorgedefinieerde en samengestelde eenheden. KPI's op gebied- en assetniveau.

Lees meer
Voor profielen en op andere plaatsen kan expliciet gemaakt worden om welke grootheid en eenheid het gaat, gekozen uit vaste lijsten — bijvoorbeeld onderhoudskosten in 'EUR/MW/jaar'. ESDL-attributen hebben vaak een vaste eenheid (vermogens zijn altijd in Watt); software vertaalt grote getallen naar bijvoorbeeld GW. Aan gebieden en assets kan een lijst KPI's gehangen worden — vaak resultaten van doorrekeningen, zoals % energieneutraal, CO₂-reductie, totale maatschappelijke kosten of % lokaal duurzaam opgewekte energie.

Partijen & Eigendom

Eigenaren van assets en gebieden, sectoren, SBI-classificatie.

Lees meer
Energie-assets en gebieden kunnen eigenaren hebben: zo leg je vast wie verantwoordelijk is voor elk deel van het systeem, wie de gebouweigenaren zijn, en ook grondbezit. Daarnaast kunnen sectoren beschreven worden — van een eenvoudige indeling (Gebouwde omgeving, Landbouw, Mobiliteit, Industrie) tot de SBI-bedrijfsindeling. Een sector kan aan een asset, gebied of partij gekoppeld worden.

Mobiliteit

Voertuigefficientie per type en brandstof, energievraag per regio.

Lees meer
Voor mobiliteit kun je per voertuigtype per brandstoftype de efficiëntie beschrijven. Ook het voertuigbezit in een gebied, en de energievraag per gebied per voertuigtype per brandstoftype (inclusief gereden kilometers en efficiëntie), kunnen worden vastgelegd.

Maatregelen

Assetlijsten met kosten en restricties voor interventieanalyses.

Lees meer
Voor modellen die doorrekenen welke maatregelen economisch zinvol zijn, bestaat het concept 'maatregelen': een lijst assets met een bijbehorend kostenplaatje. Er kunnen restricties aan gekoppeld zijn, bijvoorbeeld een minimum energielabel (een warmtepomp alleen bij label B of hoger), een bepaald gebouwtype of een gebiedstype (een windturbine alleen op land).

Energiemarkten

Marktdeelname, merit order, biedstrategieen voor wholesale-marktsimulaties.

Lees meer
Van elke asset kan worden aangegeven op welke energiemarkt deze een rol speelt. Simulatiemodellen die aan energiemarkten rekenen, kunnen deze informatie — inclusief de biedingen van energieproducenten — gebruiken om de merit order op te stellen.

Asset-sturing

CurtailmentStrategy, DrivenByProfile, StorageStrategy, PID-regelaars.

Lees meer
Voor netwerk- en simulatiemodellen kun je het gedrag van een asset specificeren of een regeling definiëren. Er zijn 'control strategies' (CurtailmentStrategy, DrivenByProfile, StorageStrategy…) en de mogelijkheid om een PID-regelaar te definiëren, inclusief sensoren. Voor dynamisch gedrag is er het concept 'TransferFunction', dat de relatie tussen de inputs en outputs van een asset beschrijft.
Structuur

De hoofdstructuur van ESDL

connectedToEnergySystemInstanceEnergySystemInformationAreaSectorsDataSourcesQuantityAndUnitsAssetCostInformationGeometryCarrierEnergyAssetPortProfileProducerInPortConversionOutPortGeothermalSourceWindTurbine
Beweeg over een blok (of tik erop) om de ESDL-weergave te zien

EnergySystem

Het topniveau bevat het complete energiesysteem met instanties en gebieden.

Areas

Hiërarchische ruimtelijke regio's: van provincies via gemeenten tot wijken.

EnergyAssets

Vijf typen: Producer, Consumer, Storage, Transport en Conversion.

Ports & Verbindingen

Elk asset heeft InPorts en OutPorts die met elkaar verbonden worden om de topologie te definiëren.

EnergySystemInformation

Overkoepelende informatie over sectoren, databronnen, eenheden en energiedragers.

Bekijk in Gitbook

Zelf aan de slag?

Bekijk de tools en developer-resources om met ESDL te beginnen.

Voor energie-adviseurs
Voor developers